Zengezur Koridoru’nun devreye alınması sürecinde yer alan Azerbaycanlı vekil Hamzayev, İran ile diyalog içinde olduklarını kaydetti. Koridorun tek yönlü bir hat olmadığına dikkat çeken Hamzayev, alternatif güzergâhlarla çok boyutlu bir yapı oluşturulacağını vurguladı.
Azerbaycan Milli Meclisi Milletvekili Nagif Hamzayev, Zengezur Koridoru’na ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. 4-6 Mayıs tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesinde düzenlenen “I. Uluslararası Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Kongresi”ne katılan Hamzayev, açılış panelinin ardından Aydınlık’ın sorularını yanıtladı. Koridorun İran’ı dışlayan değil, bölgesel entegrasyonu güçlendiren bir hat olacağını vurgulayan Hamzayev, projenin Çin ile ticareti önemli ölçüde artıracağını belirtti.
Hamzayev, Zengezur Koridoru’nun bölgesel ticaret ve ulaşım ağlarını genişleteceğini belirterek, projenin yalnızca Azerbaycan için değil, bölgedeki tüm ülkeler açısından ekonomik fırsatlar doğuracağını kaydetti. İran ile yürütülen temaslara da değinen Hamzayev, Zengezur hattının İran’ı dışlayan bir proje olmadığını vurguladı. Projenin tek yönlü bir hat olmadığını ifade eden Hamzayev, paralel güzergâhların oluşturulduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Zengilan’dan İran’a ve Nahçıvan’dan İran’a iki köprü inşa edildi. İran üzerinden alternatif bir hat kuruluyor. Hem demir yolu hem kara yolu inşa ediliyor. Biz hem İran üzerinden yük taşımacılığı yapacağız hem de Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a uzanan hattı kullanacağız.”
Koridorun Ermenistan açısından da ekonomik fırsatlar sunduğunu belirten Hamzayev, mevcut ticari hareketliliğe dikkat çekerek şunları anlattı:
“Bugün bile Azerbaycan petrolü Ermenistan’a satılıyor. Kazakistan ve Rusya’dan gelen tahıl Azerbaycan üzerinden Ermenistan’a ulaşıyor. Bu durum Ermenistan’da ekonomik bir hareketlilik oluşturmuş durumda. Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla Ermenistan ekonomisinin ne kadar gelişebileceği ortadadır. Bu nedenle Ermenistan da bu süreci istiyor.
“Ermenistan Devleti bu konuda imza attı. Bu koridorun açılacağını kabul etti. Artık bu sürecin geri dönüşü yoktur. Şu anda Ermenistan’da seçim süreci ve anayasa tartışmaları devam ediyor. Bu nedenle bazı adımlar gecikiyor. Ancak bu durum sürecin ilerlemesini engelleyemez. Ermenistan, bu hat üzerinden İran’a, Rusya’ya, Çin’e ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya çıkış imkânı elde edecek. Bu da ülke için çok önemli bir ekonomik fırsat anlamına geliyor.”
Zengezur hattına ilişkin ABD’nin rolüne yönelik tartışmalara da değinen Hamzayev, sürecin belirleyicisinin Washington olmadığını vurguladı. ABD’nin bölgeye askeri olarak dahil olacağı yönündeki iddialara da değinen Hamzayev, şunları söyledi:
“Trump’ın Zengezur Koridoru kapsamında asker getireceği yönünde iddialar var ancak öyle bir şey yok. ABD ile Ermenistan arasında bir şirket kuruldu. Bu şirket, Ermenistan’daki 42 kilometrelik hattın inşası için çalışıyor. Ancak bu sürecin kaderi ABD’ye bağlı değil. Bu anlaşmalar ABD Devleti adına imzalandı. Yarın ABD’de yönetimler değişse de bu durum süreci etkilemeyecek.”
Koridorun geleceğinin Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki görüşmeler çerçevesinde şekillendiğini belirten Hamzayev, teknik ve siyasi kararların bölge ülkeleri tarafından verildiğini ifade etti.
Milli gazetede yer alan habere göre koridorun teknik boyutuna ilişkin de bilgi veren Hamzayev, Azerbaycan tarafındaki çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını belirtti. Zengezur hattının yalnızca siyasi bir hedef olmadığını, sahada somut ilerleme kaydedildiğini vurgulayan Hamzayev, sözlerine şöyle devam etti:
“Azerbaycan kendi topraklarında çalışmaların yaklaşık yüzde 90’ını bitirdi. Bu yıl sonuna kadar hem demir yolu hem kara yolu tamamlanacak. Sorun, Ermenistan’daki 42 kilometrelik hatta.”
Koridorun tamamlanması için kritik aşamanın Ermenistan tarafındaki altyapı çalışmaları olduğunu belirten Hamzayev, bu hattaki gecikmenin sürecin hızını doğrudan etkilediğini ifade etti.
Türkiye ile bağlantıya da değinen Hamzayev, Kars ile Nahçıvan arasında planlanan demir yolu hattında çalışmaların sürdüğünü söyledi. Bu hattın tamamlanmasıyla birlikte Çin üzerinden Avrupa’ya uzanan kesintisiz bir ulaşım ağının oluşacağını belirten Hamzayev, projenin yalnızca bölgesel değil, kıtalar arası ticaret açısından da stratejik bir önem taşıdığını dile getirdi.
Bölgedeki gerilimlere de değinen Hamzayev, koridorun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir istikrar aracı olduğunu vurguladı:
“Bu süreç artık başladı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında görüşmeler devam ediyor.
“Bölgede barış olması gerekiyor ki gelişme sağlanabilsin. Savaşlar herkesi olumsuz etkiliyor. Artık savaşlara ‘dur’ demenin zamanı geldi.”
Hamzayev, Türkiye, Azerbaycan ve Türk Cumhuriyetlerinin birlikte hareket etmesinin bölgesel dengeler açısından belirleyici olduğunu da sözlerine ekledi.
Gaziantep Üniversitesinde düzenlenen kongre, dün güvenlik çalışmalarının farklı boyutlarını ele alan oturumlarla devam etti. Siber güvenlik, terörle mücadele, küresel enerji rekabeti ve değişen güvenlik paradigmaları başlıkları öne çıktı. Gün boyunca yapılan oturumlarda dijital tehditler, hibrit savaş yöntemleri, sınır güvenliği, göç hareketleri ve uluslararası ticaretin güvenlik boyutu gibi konular tartışıldı. Akademisyenler ve uzmanlar, güvenlik kavramının yalnızca askeri alanla sınırlı kalmadığını, ekonomik, teknolojik ve toplumsal boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kongre, bugün düzenlenecek sosyal programla sona erecek.
Azerbaycan Milli Meclisi Milletvekili Nagif Hamzayev, Zengezur Koridoru’nun açılmasına ilişkin kararlılığı vurgularken, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in sürece yönelik tutumuna dikkat çekti. Hamzayev, “Sayın Cumhurbaşkanımız İlham Aliyev ne söylediyse yaptı. Zengezur Koridoru’nun açılacağını söyledi, bu da olacak. ‘Kendi arabamızla inşallah Ermenistan’a gideceğiz’ demişti, bunu başaracağız.” dedi.
Aliyev de 4 Mayıs’ta Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi’ne video bağlantıyla katılarak barış sürecine ilişkin mesajlar vermişti. Azerbaycan ile Ermenistan arasında barışın artık somut bir aşamaya geldiğini belirten Aliyev, “Bugün Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış bir gerçekliktir.” ifadelerini kullandı.
İki ülke arasında ekonomik ilişkilerin de başladığını vurgulayan Aliyev, Azerbaycan’ın Ermenistan’a petrol ürünleri tedarik ettiğini ve transit geçişlerin sürdüğünü belirtti. Barış sürecine yönelik bazı Avrupa kurumlarından gelen eleştirilere ve Avrupa Parlamentosunun kararlarına rağmen sürecin ilerlediğini kaydeden Aliyev, bölgesel işbirliğinin güçlenerek devam edeceğini ifade etti.
