Azerbaycan ordusu, Karabağ ve çevresini 10 Kasım 2020'de Ermenistan işgalinden kurtardı.
Ermenistan, Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası, ellerindeki Rus silahlarıyla işgal ettiği Karabağ ve çevresindeki topraklardan, yaklaşık 30 yıl boyunca, Azerbaycan askerlerine ve sivillerine saldırılar düzenledi.
Ermenistan ordusunun sivillere yönelik saldırılarının giderek artması ve 27 Eylül 2020'de temas hattındaki köylerin ağır silahlarla ateşe tutulması bardağı taşıran son damla oldu. Azerbaycan ordusu, aynı gün Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in emriyle karşı operasyona başladı.
Ermeni güçlerinin Azerbaycan sivil yerleşim birimlerine ateş açması üzerine başlatılan, bir süre sonra "vatan savaşına" dönüşen operasyon gün gün şöyle gelişti:
27 Eylül 2020 - Azerbaycan ordusunun cephe hattındaki mevzilerine ve sivil yerleşim birimlerine saat 06.00 sıralarında Ermenistan ordusunca büyük çaplı silahlarla, top ve havanlarla ateş açıldı.
Ermenistan ordusunun yoğun bombardımanı sonucu temas hattındaki köylerde sivil ve askeri can kayıpları yaşandı, sivil altyapı ciddi zarar gördü.
Azerbaycan ordusu bu gelişme üzerine tüm cephe boyunca karşı saldırı başlattı. Karşı saldırının ilk saatlerinde yıllardır işgal altında bulunan 6 köy ile bazı stratejik tepeler kurtarıldı.
Cumhurbaşkanı Aliyev ulusa sesleniş konuşması yaparak Azerbaycan'ın davasının hak davası olduğunu, kendi topraklarını kurtarmak için mücadele ettiklerini belirtirken Azerbaycan Milli Meclisi de aynı gün ülkede "savaş hali" ilan etti.
Azerbaycan ordusu 44 günde 5 şehir, 4 kasaba ve 286 köyü işgalden kurtardı, imzalanan bildiri gereği Ermenistan ordusu Ağdam, Kelbecer ve Laçın illerini terk etmek zorunda kaldı.
İkinci Karabağ Savaşı'nda Azerbaycan ordusu, 2 bin 908 şehit verdi. Savaşta, 94 sivil Azerbaycanlı, Ermenistan'ın saldırısı sonucu hayatını kaybetti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, operasyonun başladığı 27 Eylül'ü "Şehitleri Anma Günü" ilan etti. Üçlü bildirinin imzalandığı 10 Kasım tarihi ise "Zafer Günü" ilan edilse de bu tarih, Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat günü olduğu için Şuşa'nın işgalden kurtarıldığı 8 Kasım ile değiştirildi.
