Azerbaycan–İsrail ilişkilerinin stratejik boyutu ve Orta Asya’da İsrail’in artan diplomatik temasları yeni bir ivme kazandı. Uzmanlar, son ziyaretlerin yalnızca siyasi mesajlarla sınırlı kalmadığını, güvenlik, ekonomi ve jeopolitik boyutları kapsayan çok yönlü bir iş birliği sürecine işaret ettiğini belirtiyor.

Siyasi analist Boçarov, söz konusu ziyaretin formatına dikkat çekerek, temasların operasyonel nitelik taşıdığını vurguladı. Boçarov, kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerde bölgesel güvenlik meseleleri ve jeopolitik risklerin de ele alındığını belirterek, bunun çalkantılı dönemlerde stratejik ortaklar arasında yaygın bir uygulama olduğunu ifade etti. Boçarov’a göre Bakü ile Tel Aviv arasındaki ilişkilerin stratejik karakteri, mevcut krizlere verilen geçici bir tepki değil, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in uzun yıllara dayanan pragmatik dış politika yaklaşımının bir sonucu olarak şekillendi.

Boçarov şunları vurguladı:

“Bu ziyaretin formatı, yaklaşımın operasyonel nitelikte olduğunu gösteriyor ve yalnızca siyasi açıklamalarla sınırlı kalmıyor. Doğal olarak kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerde bölgesel güvenlik meseleleri ve jeopolitik riskler de ele alındı. Bu, çalkantılı dönemlerde stratejik ortaklar için olağan bir uygulamadır. Asıl önemli nokta ise Bakü–Tel Aviv ilişkilerinin stratejik niteliğinin mevcut krizlere verilen tepkisel bir durum olmadığı, aksine İlham Aliyev’in yıllara dayanan pragmatik politika çizgisinin bir sonucu olduğudur.”

Rast'ta yer alan habere göre öte yandan Kazakistanlı siyaset uzmanı ve ekonometri profesörü Nurlan Monbayev, Saar’ın Kazakistan ziyaretinin amacını ticari ilişkilerin geliştirilmesi olarak değerlendirdi ve şunları söyledi:

“İsrailli bakan, teknoloji, siber güvenlik ve sağlık gibi alanları kapsayan 40’tan fazla kişiden oluşan bir heyetle birlikte geliyor. Astana’da bir iş forumu düzenlenmesi ve resmi yetkililerle görüşmeler yapılması planlanıyor.”

Kazak uzman ayrıca önemli bir noktaya dikkat çekerek, bu ziyaretin Kazakistan’ın ‘İbrahim Anlaşmaları’na katılımı arka planında gerçekleştiğini iddia etti.

Monbayev şöyle devam etti:

“Astana’nın bu anlaşmalarla ilgili aldığı karar, bu adımın ülke için taşıdığı önemi göstermektedir ve Kazakistan’ın çok yönlü dış politika yaklaşımıyla uyumludur. Bu anlaşmalar, İsrail ile diyalog ve ortaklık için daha resmi bir zemin oluşturmakta ve ekonomik alanın ötesine geçerek Kazakistan’ın Orta Doğu’daki rolünü artırmaktadır.

Bu ziyaretin siyasi ve ekonomik boyutlarının birleşimi, genel nitelikli açıklamalardan proje odaklı iş birliklerine geçişi ve Astana ile Tel Aviv arasında uzun vadeli ilişkilerin kurumsallaştırılmasını göstermektedir.”